قرص ترخینه در هر جای ایران بخصوص غرب کشور به شیوه خاص آن منطقه فرآوری سپس خشک می‌شود.
ترخینه خشک ایلام محصولی خاص و منحصر به فرد بر پایه بلغور گندم و دوغ چکیده شده مشک  با ترکیب متنوع و دلخواه  برای پخت به  عنوان سوپ یا آش تهیه می‌شود.

در این مقاله طرز تهیه ترخینه ایلام را به تفصیل شرح می دهیم.

قرص ترخینه خشک  در منطقه ماهم مثل استان‌های دیگر در تابستان تهیه می‌شود.

مقدمات تهیه قرص ترخینه برای ما حدودا یک ماه زمان می‌برد.

 گندم مورد نیاز ترخینه موقع برداشت از سر مزرعه بر اساس دو فاکتور: تمیزی و شیره دار بودنش به صورت خاص خریداری و با وسواس تمیز، شسته و آسیاب می‌کنیم. و آردش را با الک جدا می کنیم.

 دوغ را داخل مشک میریزیم و روزانه  مشک را جابجا و شستشو می دهیم و به آن دوغ جدید اضافه می کنیم و بعد حدودیک تا سه هفته مراقبت وسواس گونه دوغ چکیده می شود. دوغ چکیده ترش را با بلغور و محتویات مورد علاقه به خوبی باهم مخلوط کرده و درقابلمه را پلمپ می‌کنیم، در جایی خنک(ترجیحا روبروی کولر) یا سایه خنک با ملحفه گرم و تمیز از 24 ساعت تا سه روز رویش را پوشانده و روزانه در قابلمه را باز می‌کنیم به هم می زنیم و از نظر خشکی و رقیق بودن بررسی می‌کنیم اگر خشک بود به  مقدار مورد نیاز دوغ چکیده ترش اضافه می‌کنیم و باز در قابلمه را پلمپ می‌کنیم و رویش را با ملحفه تمیز می‌پوشانیم.

طی این مدت خواب حبابهایی از مواد بیرون می زند و مواد پف می کنند ومواد ترخینه  ترش‌تر می شود.برای اینکه رویش کپک نزد نیاز به مراقبت بیشتر دارد.

بعد دوره خواب پونه تازه را شستشو داده،  روی  یک دستمال تمیز و ترجیحا روی حصیر یا سطحی که به خوبی هوا در زیر آن جریان داشته باشد پهن می‌کنیم.

مواد ترخینه را به خوبی زیرورو می‌کنیم و به اندازه و سلیقه دلخواه قرص‌هایی از آن را روی پونه‌ها می‌گذاریم تا با نور و گرمای آفتاب تابستان خشک شود.

روز بعد به آرامی ترخینه را پشت و رو می کنیم و هر وقت به خوبی خشک شدند جمع‌آوری و برای استفاده زمستان ذخیره می کنیم.

محتویاتی که بر اساس ذائقه می توان یک یا چندین قلم را به ترکیب ترخینه خشک  افزود:

حبوبات: ماش از قدیم پایه سوپ و آش ترخینه بوده دال عدس،عدس، نخود لوبیا …

سبزیجات: سبزی های کوهی خاص زاگرس،جعفری،برگ چقندر، اسفناج،گشنیز، تره کوهی، گوجه فرنگی، آویشن، سیر رنده شده،هویج …

ادویه : نمک  فلفل زردچوبه ..

 سوپ یا آش ترخینه اغلب با پیاز داغ و سیرداغ سرو می شود.